Bao la lòng mẹ

Mẹ Quen là người thứ năm trong gia đình nên mọi người quen gọi là “má Năm”. Từ năm 2000, cảm thông với những mảnh đời bất hạnh, khó khăn, nhất là những bệnh nhân nghèo, mẹ Quen bắt đầu cuộc hành trình nhân ái của mình. Trước đây, ngày nào mẹ cũng trực tiếp đi bộ hoặc bơi xuồng ra chợ Cái Chanh (quận Cái Răng, TP. Cần Thơ) để vận động các tiểu thương tại chợ quyên góp rau, củ các loại, gạo, thuốc để đem tới những điểm khám, chữa bệnh miễn phí và các bệnh viện lân cận. Hôm nào vận động không đủ nhu cầu từ thiện, mẹ lấy tiền chính sách của bản thân để mua thêm thực phẩm.

leftcenterrightdel
Mẹ Việt Nam anh hùng Dương Thị Quen kể về những người thân đã hy sinh vì Tổ quốc.

Mẹ Quen tâm sự rằng, thời kỳ đầu đi làm từ thiện, lãnh đạo địa phương, bà con láng giềng khuyên mẹ nên nghỉ ngơi ở nhà, tránh đi lại nhiều, ảnh hưởng tới sức khỏe. Mẹ cương quyết: “Chồng và con mẹ hy sinh, đồng đội của mẹ và hàng ngàn chiến sĩ cũng hy sinh vì độc lập, tự do của đất nước. Mẹ được sống trong hòa bình thì cần làm việc gì đó để không phụ ơn những người đã ngã xuống. Mẹ làm từ thiện vì cái tâm thiện nguyện, mong muốn góp chút công sức giúp đỡ những hoàn cảnh còn khó khăn”.

Công việc của mẹ Quen cứ thầm lặng theo năm tháng. Dần dần, tiểu thương ở chợ không ai bảo ai, mỗi sáng cứ thấy “má Năm” là tự động soạn thực phẩm của mình góp cho mẹ. Thậm chí bây giờ, cảm thông mẹ tuổi cao, để tránh cho mẹ mang xách nặng, các tiểu thương đã gom thực phẩm từ thiện lại một chỗ cố định ở chợ để mẹ tiện đến lấy. 

Đồng hành với mẹ Quen trên suốt những chặng đường vận động từ thiện phải kể đến ông Nguyễn Văn Hai, ngụ ấp Phước Long, xã Đông Phước, huyện Châu Thành hành nghề chạy xe ôm cách nhà mẹ Quen vài cây số. Ông Hai chia sẻ: “Má Năm lớn tuổi vẫn quan tâm, chăm lo cho mọi người thì bản thân tôi góp chút công sức cũng chẳng đáng kể gì. Nhiều ngày thấy trời mưa bão, tôi khuyên má ở nhà nghỉ một buổi để tôi đi thay mà má không chịu. Má bảo, chiến tranh khói bom, đạn lửa còn chẳng nề chi, nay có cơn mưa rào cũng ngại khổ thì sao làm từ thiện lâu dài được. Câu nói của má khiến tôi luôn trăn trở, đặt ra tâm huyết là làm từ thiện suốt đời”.

Và cứ thế, mỗi ngày, ông Hai đón mẹ Quen đến chợ Cái Chanh để thu gom thực phẩm, gạo, thuốc nam rồi mang đến tặng các phòng khám bệnh miễn phí trên địa bàn và tổ từ thiện cấp cơm, cháo miễn phí tại Bệnh viện Đa khoa huyện Châu Thành. Ngày nào sức khỏe tốt, mẹ Quen và ông Hai còn phụ giúp việc nấu ăn, cấp phát cơm, cháo từ thiện cho bệnh nhân nghèo. Ông Hai nhớ, cuối năm 2016, trong một lần đi làm từ thiện, mẹ Quen không may bị tai nạn giao thông. Chân mẹ bị thương khá nặng, phải nằm viện nhiều ngày liền. Vậy mà, trên giường bệnh, lúc nào mẹ cũng lo lắng thực phẩm quyên góp ngoài chợ không ai đem đến chỗ từ thiện. Ông Hai kể: “Khi nghe tôi thay má đem thực phẩm quyên góp đến các cơ sở từ thiện, má mới yên tâm dưỡng bệnh”. Và khi xuất viện, mẹ Quen lại tiếp tục cống hiến cho xã hội.

Anh hùng, kiên trung trong kháng chiến

Thắp nén hương lên bàn thờ, mẹ Quen kể cho chúng tôi nghe về những gian truân trong kháng chiến. Mẹ cảm mến và nên duyên với ông Phùng Văn Lành là một chiến sĩ du kích rất gan dạ, trung kiên tại địa phương, đã lập nhiều chiến công xuất sắc. Kết quả mối lương duyên ấy là bốn người con lần lượt ra đời. Ngày 26/12/1963, khi đang thực hiện nhiệm vụ, ông Lành lọt vào ổ phục kích của địch và anh dũng hy sinh. Nén đau thương, năm 1971, mẹ tiễn người con trai đầu là Phùng Văn Chơn mới 15 tuổi tiếp tục lên đường diệt giặc, cứu nước. Ngày 1/9/1973, mẹ Quen lại đau đớn nhận tin con trai của mình đã anh dũng hy sinh trong một trận đánh không cân sức với địch.

Về phần mình, mẹ tham gia hoạt động cách mạng từ năm 27 tuổi với biệt danh Ánh Hồng. Ban đầu, mẹ công tác ở Hội phụ nữ xã, đi vận động bà con làm hầm chông chống địch càn quét. Sau đó, mẹ chuyển qua làm giao liên cho huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang. Mẹ nhớ lại: “Lúc đó, mẹ được cấp trên phát một bộ đồ bà ba, một khăn rằn, một mũ tai bèo, một cái mùng. Vậy là lên đường tải gạo, tải đạn, truyền thư, cáng thương”. Mẹ kể cho chúng tôi nghe những kỷ niệm khi vượt qua đường phải sử dụng tấm đệm cao su không để lại dấu vết, hay có những lần đi giao liên bằng xuồng bị máy bay địch bắn phá đến chìm xuồng…

Nhưng mẹ Quen nhớ nhất là lần mẹ bị địch bắt khi đang đi thực hiện nhiệm vụ ở khu vực Bà Hiệp, Vàm Xáng thuộc huyện Phong Điền. Trong lần ấy không may rơi vào tay giặc, mẹ nhanh trí nuốt giấy tờ giao liên vào bụng, không để bí mật của tổ chức lọt ra bên ngoài, ảnh hưởng đến sự nghiệp cách mạng chung của Đảng. Mẹ nhớ lại: “Lúc đó, chúng đưa mẹ về giam ở khám lớn Cần Thơ. Hằng ngày, chúng đánh đập, tra hỏi thông tin. Nén cơn đau, nhìn thẳng vào kẻ thù với lòng căm hờn những kẻ đã giết chồng, giết con của mẹ, mẹ không hé răng nửa lời. Hơn một năm sau, qua phong trào đấu tranh chính trị kết hợp với bán vũ trang trên địa bàn, mẹ được trả tự do và tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng”.

Sau ngày nước nhà thống nhất, mẹ chăm chỉ lao động sản xuất, nuôi dạy ba người con còn lại ăn học nên người. Tháng 4/2014, Đảng, Nhà nước đã phong tặng mẹ Dương Thị Quen danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng.

Lúc chúng tôi chào tạm biệt mẹ Quen, mẹ cũng sửa soạn dụng cụ để đi hái thuốc nam vào buổi chiều. Con đường bê tông nhỏ dọc theo xã Đông Thạnh lại thấp thoáng bóng dáng một người mẹ anh hùng, một “má Năm từ thiện” với công việc nhân ái của mình. 

Bài, ảnh: Khoa - Giang