Bác sĩ và dược sĩ đều thiếu

Theo các chỉ tiêu tại Quyết định 122, ngày 10/01/2013 của Thủ tướng Chính phủ, đến năm 2015, mỗi địa phương trong cả nước phải có 8 bác sĩ (BS) và 2 dược sĩ (DS)/vạn dân; đến năm 2020, con số này lần lượt là 9 BS và 2,2 DS/vạn dân. Đây là quyết định về Chiến lược quốc gia bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân giai đoạn 2011 - 2020, tầm nhìn đến năm 2030.

leftcenterrightdel
Những “Bác sĩ tương lai” của Đồng bằng sông Cửu Long thực tập tại Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ. 

Theo ông Võ Trọng Hữu, Vụ trưởng Vụ Văn hóa – Xã hội, Ban Chỉ đạo Tây Nam bộ thì so với các chỉ tiêu của Quyết định 122 và tỉ lệ bình quân cả nước đạt được thì ĐBSCL vẫn còn ở mức thấp. Năm 2016, ĐBSCL mới đạt 6,8 BS và 1 DS/vạn dân, trong khi tỉ lệ bình quân cả nước là 8,6 BS và 1,9 DS/vạn dân.

 Khảo sát gần đây của Trường Đại học Y Dược Cần Thơ cũng cho thấy, tỷ lệ BS và DS trình độ đại học tại các địa phương vùng ĐBSCL đang thiếu hụt trầm trọng. Trong năm 2017, tất cả các địa phương tại ĐBSCL đều không đạt tỉ lệ 2 DS/vạn dân, trong đó thấp nhất là các tỉnh: Long An (0,66DS), Tiền Giang (0,83DS), An Giang (1,03DS). Riêng tỉ lệ BS thì có phần “khả quan” hơn, đã có 2 địa phương đạt tỉ lệ 10 BS/vạn dân là TP. Cần Thơ và tỉnh Cà Mau.

Ông Trương Hoài Phong, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Sóc Trăng than phiền: “Sóc Trăng nằm trong nhóm có tỷ lệ BS, DS thấp nhất của vùng ĐBSCL, gần 79% trạm y tế có BS, còn 19 xã chưa có trạm y tế. Nguyên nhân thiếu hụt là do phần lớn BS mới ra trường không chịu về làm việc ở tuyến y tế cơ sở”. Cùng tâm trạng, lãnh đạo Sở Y tế tỉnh Long An cũng kêu: “Nhiều trường hợp sinh viên Long An được cử đi học xong chuyên khoa lại xin nghỉ việc, chọn TP. Hồ Chí Minh làm nơi lập nghiệp vì có nhiều điều kiện thuận lợi hơn”.

Là tỉnh có đặc thù y tế biển, đảo, biên giới, những năm qua tỉnh Kiên Giang đã có nhiều nỗ lực đào tạo, thu hút đội ngũ BS, DS đến làm việc, công tác nhưng mới chỉ đạt tỉ lệ 7,12 BS và 1,42 DS/vạn dân. Ông Lê Hoàng Anh, Giám đốc Sở y tế tỉnh Kiên Giang chia sẻ: “Hiện Kiên Giang có 3 xã đảo nhưng chỉ có 1 BS, với nhân lực y tế quá mỏng, cơ sở vật chất thiếu thốn, ngay cả việc khám và điều trị bệnh thông thường cũng còn gặp khó khăn chứ nói gì đến xử lý các trường hợp cấp cứu phức tạp”.

Giải quyết thấu đáo vấn đề “chuyên ngành hiếm” 

Không chỉ thiếu BS, DS trình độ đại học, hiện nay hầu hết các tỉnh, thành phố vùng ĐBSCL cũng thiếu hụt nguồn nhân lực y tế ở 5 “chuyên ngành hiếm” là lao, phong, tâm thần, pháp y và giải phẫu bệnh.

Theo báo cáo của ngành y tế các địa phương vùng ĐBSCL, toàn vùng có 13 Trung tâm Pháp y nhưng chỉ có 4 BS chuyên ngành pháp y đang làm việc. Các tỉnh như: An Giang, Bạc Liêu, Đồng Tháp, Hậu Giang, Kiên Giang, Long An, Sóc Trăng, Trà Vinh, Vĩnh Long và TP Cần Thơ đều không có BS pháp y.

ĐBSCL có 8 bệnh viện lao, phổi, đi vào hoạt động từ lâu nhưng số bác sĩ chuyên ngành lại rất ít. Các tỉnh Bến Tre, An Giang, Hậu Giang, Vĩnh Long, Bạc Liêu chỉ có từ 1 đến 5 BS chuyên ngành lao; riêng tỉnh Kiên Giang thì không có BS. Càng đi sâu tìm hiểu chúng tôi càng giật mình, ĐBSCL còn có đến 8 địa phương không có BS chuyên ngành phong, 5 địa phương không có BS chuyên ngành giải phẫu bệnh, 3 địa phương không có BS chuyên ngành tâm thần.

Cũng theo báo cáo của ngành y tế các địa phương vùng ĐBSCL, trong số 152 bác sĩ đang làm việc tại 5 “chuyên ngành hiếm” thì đến năm 2020 sẽ có hơn 50% BS đến tuổi nghỉ hưu khiến cho “chuyên ngành hiếm” ngày càng... hiếm.

Ông Võ Trọng Hữu thông tin: “Từ năm 2013, Ban chỉ đạo Tây Nam bộ đã tổ chức khảo sát và các địa phương vùng ĐBSCL có công văn yêu cầu đào tạo thì toàn vùng cần thêm hơn 1.250 BS thuộc “chuyên ngành hiếm”. Ban Chỉ đạo Tây Nam bộ và Trường Đại học Y Dược Cần Thơ đã làm việc với Bộ Giáo dục - Đào tạo và Bộ Y tế, năm 2015 và 2016, mỗi năm ĐBSCL có thêm 150 chỉ tiêu đào tạo “chuyên ngành hiếm”, riêng năm 2017 là 390 chỉ tiêu phân bổ theo nhu cầu của các địa phương”.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Hậu Giang cho rằng: “Việc đào tạo theo địa chỉ sử dụng và đào tạo liên thông sẽ góp phần giảm áp lực về thiếu hụt nguồn nhân lực y tế và hạn chế tình trạng BS học xong chạy đi nơi khác”. Lãnh đạo ngành y tế của nhiều địa phương khác cũng đều thống nhất quan điểm này. Ông Từ Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Y tế tỉnh An Giang nói: “Đề nghị duy trì hình thức đào tạo liên thông và đào tạo theo hệ thống tín chỉ thêm một thời gian nữa để giúp cho các địa phương giải quyết tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực y tế. Nên liên thông vì ĐBSCL là vùng đặc thù, nếu không cho liên thông sẽ gặp nhiều khó khăn về nguồn nhân lực trong thời gian tới”

Bài và ảnh: HỒNG HIẾU